6. AYDAN SONRA BEBEĞE VERİLEBİLECEK BAZI YİYECEKLERİN HAZIRLANIŞI

SEBZE ÇORBASI:

1 Küçük havuç

1 Orta boy patates

1 Orta boy domates

1 Yemek kaşığı ( mercimek, bulgur veya pirinç )

1 Yemek kaşığı sıvı yağ

Az tuz, az su

Bir tencereye sebzeler küçük olarak doğranır. 1 yemek kaşığı herhangi bir tahıl, 1 yemek kaşığı sıvı yağ, az tuz konarak pişirilir. Tel süzgeçten geçirilir ve çocuğa yedirilir.

NOT: 1 tatlı kaşığı kıyma olabilir.

MERCİMEK ÇORBASI:

Mercimek ( 2 yemek kaşığı )

Havuç ( küçük boy )

Patates ( orta boy )

Sıvı yağ ( 1 yemek kaşığı )

Bir tencereye 2 su bardağı su, 2 yemek kaşığı mercimek konur. 1 küçük havuç, 1 küçük patates rendelenir. Sıvı yağ ilave edilerek pişirilir.

MUHALLEBİ:

200 cc süt ( 2 çay bardağı )

10 g pirinç unu ( 1 silme yemek kaşığı )

10 g şeker ( 1 silme yemek kaşığı )

Soğuk süte pirinç unu ilave edilir; yavaş ateşte karıştırılarak pişirilir. İndirdikten sonra şeker ilave edilir.

Yalnız beslenme bozukluğu olan bebekler için yüksek kalorili diyet:

İnek sütü 10 çay bardağı

Şeker 4 silme yemek kaşığı

Pirinç unu 7 silme yemek kaşığı

Zeytin veya ay çiçek yağı 4 silme yemek kaşığı

Süt önce en az 10 dakika kaynatmalı, önce şeker, un ve sütün bir kısmı eklenerek 2–3 dakika pişirilir. Ateşten alınarak yağ katıp karıştırılır.

BESİN, BESİN ÖĞELERİ, SAĞLIKLI BESLENME

Besin: Yenilebilen bitki ve hayvan dokularına denir. Besinlerin içinde bulunan protein, yağ, karbonhidrat, vitamin, mineral ve suya besin öğeleri denir. Besinler vücudun büyüme ve gelişmesi, yenilenmesi, normal çalışması için gereklidir. Günlük alınması gereken temel besinlerin planlanmasında 4 besin grubu kullanılması uygundur:

Süt ve süt ürünleri grubu: Süt, yoğurt, peynir, süt tozu, sütten yapılmış tatlılar vb bu gruba girerler. Bu grup protein, kalsiyum, fosfor, B2, B12, vitaminlerinden zengindir.

Et-yumurta-baklagiller grubu: Et, tavuk, balık, yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek, soya fasulyesi, börülce bu gruba girerler ( ayrıca ceviz, fındık, fıstık gibi yağlı tohumlar da bu grupta yer alır). Protein, demir, çinko, fosfor, magnezyum, B6, B12 ve A vitamini bakımından zengindirler. Kuru baklagiller posa bakımından da zengindir.

Sebze ve meyveler: Koyu sarı, yeşil, kırmızı, turuncu gibi değişik renktedirler. Havuç, patates, domates, ıspanak, pazı, semizotu, bezelye, elma, portakal vb. Bu grup besinlerin önemli kısmı sudur. Folik asit, A, E, C, B2 vitamini, kalsiyum, potasyum, demir, magnezyum ve posa bakımından zengindirler.

Ekmek ve tahıl grubu: Buğday, pirinç, mısır, yulaf gibi tahıl taneleri ve bunlardan yapılan un, bulgur, makarna, bisküvi bu grup içinde yer alır. Karbonhidratlar, vitaminler (B grubu), mineraller içerir. Ayrıca kalitesi düşük olmakla beraber bir miktar protein ve yağ da içerirler.

Dengeli ve yeterli beslenebilmek için 6. aydan sonraki bebeklerin, çocukların ve yetişkinlerin her besin grubundan besin alması gerekir. Ayrıca bir gruptan da hep aynı besin değil, değişik çeşitler alınmalıdır. Besin öğelerinden proteinler: büyüme ve gelişme, vücudun savunma sistemleri, vücut çalışmasını düzenleyen enzimlerin, hormonların yapımı için şarttırlar. Vücudu bir vasıtaya benzetirsek karbonhidratlar ve yağlar da bu vasıtanın hareketini sağlayan yakıtı gibidir (benzin gibi). Vitaminler, mineraller ve su da değişik süreçlerde görev alırlar.

Beslenme konusunda bazı pratik bilgiler:

• Çocuğunuzun yemek seçmesini önlemek için 6 ay – 1 yaş döneminde değişik tattaki ek besinlere alıştırınız.
• Yemek hazırlarken değişik gruplardaki besinlerin karıştırılması yerinde olur. Örneğin; Şehriye çorbası yerine un, yoğurt, pirinç ve yumurta ile yapılan yayla çorbası daha iyi bir besindir.
• Pahalı besin en iyi besin değildir. Örneğin çökelekli omlet biftekten daha çok protein sağlar. Muz ve elma yaklaşık aynı besin değerindedir.

Aşağıdaki tabloda 100 gram besindeki protein ve kan yapımında kullanılan demir miktarlarını bulabilirsiniz.

Kaynak: Genel Beslenme, Prof. Dr. Ayşe BAYSAL, Hatiboğlu Yayınevi

NOTLAR:

• Anne sütünün 100 gramında 1,2 gr. protein, 0,8 m gr. Demir bulunmasına rağmen, anne sütü bebek beslenmesinde ilk 6 ay tek başına yeterlidir.
• Baklagillerdeki protein miktarı yüksek olmasına rağmen hayvansal (et, tavuk, balık, yumurta) proteinlere göre kalitesi orta derecededir.
• Tablodan da görüleceği üzere nişastanın protein değeri çok düşüktür. Bebek-çocuk beslenmesinde nişasta kullanmayınız.