Kalçada ileri derece kireçlenme olmuşsa buna koksartroz
denir. Bu kelime Latincede ‘Coxa’ (kalça)
ve ‘Arthrosis’ (kireçlenme) kelimelerinin bir araya
gelmesiyle oluşmuştur. Koksartrozda önce eklem
kıkırdağı harap olur ve ardından eklem mesafesi daralır. Bunun
yanında osteofit denilen kemik çıkıntılar oluşarak eklem hareketi
azalır ve kronik ağrılar olur.

Hastalık Neden Olur?

Koksartroz primer ve sekonder olarak iki başlık altında incelenebilir.
Primer koksartrozda sebep tam olarak bilinmemekle
birlikte, metabolizma, genetik, kilo gibi bazı faktörler suçlanmaktadır
Sekonder koksartrozda ise hastalık aşağıda sıraladığımız bazı
hastalıkların var olmasıyla ortaya çıkar. Bunlar;
- Asetabular hipoplaziye, gelişimsel kalça displazisi, femur
başı gelişim anomalileri
- Büyüme ve gelişme çağında geçirilen bazı hastalıklar; Pertes
Hastalığı, Femur başı epifiz kayması vs.
- Travmaya sekonder patolojik değişiklikler; asetabulum
veya femur üst uç kırıkları vs.
- Femur başı kanlanma bozuklukları
- Metabolik ve romatolojik hastalıklar; ankilozan spondilit,
romatoid artrit vs.

Klinik Semptomlar

Semptomlar genelde silik olarak başlar. Dize vuran kalça
ağrısı önceleri dinlenmekle geçer, uzun yürümelerin ardından
alevlenir. Hastalığın son evrelerinde artık gece uyandıran ya
da uyutmayan ağrılar olur. Kalça hareketleri iyice kısıtlanır.
Kalça ve bacak kasları da zayıflar.

Tedavi

Öncelikli olarak ağrı kesici ilaçlar, fizik tedavi uygulamaları
ve kıkırdak koruyucu ilaçlar kullanılabilir. Ancak ileri olgularda
bu tedaviler cevap vermemektedir. Sonuç alınsa bile tedavinin
etkisi çok kısa sürmekte ve hastanın ağrıları nüksetmektedir.
Böyle hastalarda kalça protezi ameliyatı ile tedavi uygun
olmaktadır. Bazı özel durumlarda kalça kireçlenmesini geciktirmek
için erken aşamalarda kalça artroskopisi yapılabilir.

Ameliyat

Özellikle gece ağrıları olan hastalar artık ameliyatlık seviyeye
gelmiş demektir.

Ameliyat Sonrası

Hasta ameliyattan 1 gün sonra yürüyebilmektedir. Ameliyat
sonrası egzersiz programı çok önemlidir. Hastanın durumuna
göre birkaç gün içinde taburcu olur. Ameliyattan 3 hafta sonra
dikişler alınır. Hastaların %95 i ameliyattan çok memnun olurlar
ve ağrıları geçer.

Protez

Kalça protezi toplam ağırlığı ortalama 400-500 gram olup,
metal, seramik, polietilen, krom-kobalt, titanyum gibi çeşitli
maddelerden üstün teknoloji kullanılarak üretilebilmektedir.
Metil metakrilattan oluşan özel kemik çimentosu kullanılarak
yerleştirilen protezlerin yanında çimento kullanımı gerektirmeyen
ve kemiğin proteze entegre olmasına izin veren özel
yüzeyleri olan protezler de mevcuttur. Ne tür bir protez kullanılacağına
cerrah ile hasta birlikte karar vermelidir. Yeni
geliştirilen protezlerin ömrünün 30 yıla kadar uzayabildiği
düşünülmektedir.

Ameliyatın Riskleri

Ameliyat olmak uçağa binmeye benzetilebilir. Protez ameliyatlarında
% 1′in altında ölüm riski vardır. Enfeksiyon ve pıhtı
atması gibi riskler de %1-2 civarındadır. Ameliyatın uzun
dönem komplikasyonları arasında ise implant gevşemesi, kan
yoluyla enfeksiyon gelişmesi, kalçanın çıkması, heterotropik
ossifikasyon gibi durumlar sayılabilir. Bu durumlarla karşılaşmamak
için dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır.

Sonuç olarak doğru zamanda ve doğru yerde geçirilen başarılı
bir ameliyat koksartroz için güzel bir çözüm olacaktır.